ધોરણ – 9 પાઠ્યપુસ્તક આધારિત સમાનાર્થી / શબ્દાર્થ

ધોરણ – 9 પાઠ્યપુસ્તક આધારિત સમાનાર્થી / શબ્દાર્થ

ગોધન – ગાય રૂપી ધન	કુંડળ – કાને પહેરવાનું ઘરેણું
પીતાંબર – પીળું રેશમી વસ્ત્ર	પછેડી – ઓઢવાની જાડી ચાદર
ચુઆ – સુગંધી તેલ	શશિયર – ચંદ્ર
હેમ – સોનું,કનક, સુવર્ણ	હળધર – હળને ધારણ કરનાર, બલરામ
ચંદન – એક જાતનું સુગંધી લાકડું, સુખડ	નીરખવું – ધ્યાનથી જોવું
આળ – આક્ષેપ , ઓળખ	બીડીના ઠૂંઠાં – પીધેલી બીડીનો વધેલો પાછળનો ભાગ
ધતૂરાના ડોડવા – ધતૂરાના ઝીંડવા	કરજ – દેવું
તાડન – મારવું તે	અસહ્ય – સહી ન શકાય તેવું
સાંભરે – સ્મરણ કરે , યાદ કરે	ભ્રાત – ભાઈ
સાથરે (સાથરો) – ઘાસની પથારી	વેદની ધૂન – વેદનું લયાનુકારી ગાન
જાચવું – યાચના કરવી, માગવું	ગોરાણી – ગોર મહારાજના પત્ની
કાષ્ઠ – લાકડાં , બળતણ	ખાંધ – ખભો
વાદ – ચર્ચા	ખોડ – મોટું જૂનું લાકડું, ઝાડનું થડિયું
મુસળધાર – સાંબેલા જેવી ધાર, ધોધમાર વરસાદ	કેર – જુલમ
જૂજવા – જુદા, અલગ	સોમદ્રષ્ટિ – ચંદ્ર જેવી શીતળ કૃપાદ્રષ્ટિ
વિલક્ષણ – અદ્ભુત , આસાધારણ	ધોરીમાર્ગ – મુખ્ય રસ્તો, સરિયામ માર્ગ
ભાળવણી – સોંપણી, ભાળ રાખવા સોંપણી કરવી, ભલામણ કરવી	વિસ્મય – આશ્વર્ય, અચંબો
ગિંગોડો – કૂતરાં, ગાય, ભેંસ વગેરે પશુઓના કાન વગેરે અંગો પર બાઝતો જીવ	કોકિલ – નરકોયલ
ઘનગર્જન – વાદળની ગર્જના	ઉરતંતે – હ્રદયના તાંતણે
કોતર – નદીના પ્રવાહથી બનેલો ઊંડો પહોળો ખાડો કે બખોલ	પૌરૂષ – પુરુષતાન
સુફલિત – ફળદ્રુપ, સારા ફળવાળું	વિસરવું – ભૂલી જવું
ગૃહમાયા – ઘરની માયા, ઘરની લાગણી	પાનેતર – પરણતી વખતે કન્યાને પહેરવાનું વસ્ત્ર
શિલાજિત – એક ઔષધિ	અભિષેક – મસ્તક પર થતી જલધારા
પરિચારિકા – સેવિકા	પાંજરાપોળ – અશકત કે ઘરડાં ઢોરને રાખવાનું ધર્માદા સ્થાન
ચાકરી – સેવા	ઉપચાર – સારવાર
વસવસો – અફસોસ	ભાળવણી – ભલામણ, ભાળ રાખવા સોંપણી કરવી
ક્રૂર – ઘાતકી	જથરવથર – અવ્યવસ્થિત
સીમ – ખેતર કે ગામની હદ, તે ભાગની જમીન	મજિયારું – સહિયારું
ખમીર – જોશ, તાકાત	ત્રિકમ - જમીન ખોદવાનું એક ઓજાર
વેળા – સમય, ટાણું, વખત	બુલંદ – ઊંચો (અવાજ)
મૂળ – પ્રાચીન, અસલ	મક્ષિકા – માખી
નૂતન – નવું	પ્રાચીન – જૂનું
યથાશક્તિ – શક્તિ પ્રમાણે	ડસ્ટબિન – કચરાપેટી
વિભૂષિત – શણગારેલું	અડવું – શણગાર વિનાનું, શોભારહિત
આંગળાં – આંગળીએથી લીંપણમાં કરાતી ભાત	પરશ – સ્પર્શ કરવો
ટોડલો (ટોલ્લો) – બારસાખના ઉપલા લાકડા આગળ રહેતો છેડો	છત્તર – છત્ર
ઉજળવું – ઊજળું કરવું, શોભાવવું	વજર્ય – ત્યજવા યોગ્ય
ક્ષીણ – ઘસાયેલું નબળું	અકરાંતિયું - ધરાય નહિ તેવું, વધારે પડતું ખાનારું
સાવધ – જાગ્રત, સજાગ	નિષ્કર્ષ – સાર
અદ્વિતીય – અજોડ	અસ્ખલિત – સતત, એકધારું
શાશ્વત – નિત્ય	ચવડ – મુશ્કેલથી તૂટે, ફાટે કે ચવાય તેવું
સંપદા – સંપત્તિ	ગહવર – બખોલ, ગુફા
અટંક – ટેકીલું	મરજીવિયા – જીવના જોખમે દરિયામાંથી મોતી કાઢનાર
પ્રદીપ્ત – સળગેલું	અથાગ – પાર વિનાનું
સજલનેત્ર – આંસુ ભરેલી આંખો	અફાટ – અપાર, ખૂબ વિશાળ
રત્નાકર – સમુદ્ર, દરિયો, રત્નનો સમૂહ	અગાધ – અતિ ઊંડું
તળો – તળિયાં	અખૂટ – ખૂટે નહિ એવું, અપાર
વારવું – અટકાવવું	પ્રપાત – ધોધ
કુલોદ્વારક – કુળનો ઉદ્વાર કરનાર	મ્લાન – કરમાયેલું, નિસ્તેજ
લાવણ્ય – સુંદરતા	પાશ – ફાંસલો
ધૃષ્ટતા – વધુ પડતી હિંમત, ઉદ્વતાઈ	નિજ – પોતે
સિન્ધુ – સમુદ્ર	સમો – જેવો
જખમ – ઘાવ	કાફલો – સંઘ, ગતિ કરતો સમૂહ
ચિરસ્મરણીય – હંમેશા યાદ રહે તેવું	સંગ્રામ – યુદ્ધ
રંજાડવું – હેરાન કરવું	પદાર્થપાઠ – પ્રત્યક્ષ પદાર્થ દ્વારા બોધ
આવાસ – રહેઠાણ	ટીખળ – મજાક
આહલાદ – આનંદ, હર્ષ	સાંતી – હળ
વંઝી બાંધવી – ખપટિયાં બાંધવા	વણિયલ – બિલાડી જેવુ પ્રાણી
ગોદ – ખોળો	શય્યા – પથારી
સોડ – પાસું,પડખું	રાહી – મુસાફર, વટેમાર્ગુ
પલ્લવ – પાંદડું	પરબ – રસ્તામાં મુસાફરને પાણી પીવાની જગ્યા
રાહત – હુંફ	મેહ – વરસાદ
સબૂર – ધીરજ	અંતરધાન – અદ્રશ્ય
મોર્ય – પૂર્વે, પહેલાં, આગળ	સોડમ – સુગંધ
રસમ – રીત, રિવાજ	આવરદા – ઉંમર, આયુષ્ય
નવેરી – બે ઘરની પાછળની ભાગે છોડેલી જગ્યા	ઝોબો – બેભાન થઈ જવું.
મરકત મરકત – મંદ મંદ હાસ્ય	આંધણ – રસોઈ તૈયાર કરવા માટે મૂકેલું ગરમ પાણી
કંસાર – મિષ્ટાન	સૂબા – પ્રાંતનો વડો
મિજબાની – ઉજાણી	વિટંબણા – મૂંઝવણ, મુશ્કેલી
લક્ષ્ય – ધ્યેય	પ્રતિબદ્ધ – ચોક્કસ ધ્યેયને વરેલો
મોજ –આનંદ	ઊઘડવું – ખીલવું, પ્રફુલ્લ થવું
ફાગણ – વિક્રમ સંવતનો પાંચમો મહિનો	લીલાકુંજાર – લીલા ઘટાદાર
ખીજ – ગુસ્સો	આંજવું – આંખમાં કાજળ લગાડવું
શ્રેષ્ઠિ – શેઠ, મહાજનના આગેવાન	કૂવાથંભ – વહાણના સઢનો થાંભલો
સઢ – પવન ભરાઈને વહાણને ગતિ મળે તે માટે વહાણના થાંભલાને બાંધેલું કપડું	તાંડવ – (દરિયામાં) બેફાન તોફાન
વિપુલ –પુષ્કળ	પગરણ – આરંભ
પંચશીલ – જીવન જીવવાના નિયત કરેલ પાંચ સિંદ્ધાંત કે આચાર	સહધર્મચારિણી – પતિ સાથે રહી જીવનની ફરજો બજાવતી પત્ની
સથવારો – સાથ	અઢળક – પુષ્કળ
સુપરત – સોંપવું	ઉત્કર્ષ – વિકાસ, વૃદ્ધિ
તારક – તારનાર	નિદર્શન – જોવું તે
સ્મારક – યાદગીરી માટે રચેલું પ્રતિક	આડંબર - ખોટો ડોળ
પરમાર્થ – પરોપકાર	શ્રદ્ધાંજલિ- કોઈના અવસાન પછી અપાતી શ્રદ્ધાપૂર્વકની અંજલિ
નિધન – અવસાન	હિતકર – કલ્યાણકારી
વિરલ – દુર્લભ	કેન્યા –પૂર્વ આફ્રિકાનો એક પ્રદેશ
આફ્રિકા – પૃથ્વીનો એક ખંડ	પૃથ્વી – વસુંધરા
જળ – પાણી, સલિલ	મહિલા – સ્ત્રી, નારી
ઈશ્વર – ભગવાન. પ્રભુ	નિધન – મૃત્યુ, અવસાન
ઉદ્યાન – બગીછો, બાગ	ઉત્કર્ષ – ઉન્નતિ, વિકાસ
પુત્રી – સુતા, દીકરી	સંપત્તિ – દ્રવ્ય, ધન
દળકટક – સૈન્ય	વહારે – મદદ
અછતો – છાનું, ગુપ્ત	મોળીડો – ફેંટો
સંધા – બધા	ત્રાજવાં – છૂંદણા
બેરખાં – રુદ્રાક્ષની માળા	અકોટાં – સોપારી ઘાટનું ઝૂમખાવાળું કાણું ઘરેણું
સંઘેડાં – હાથીદાંત, લાકડાં વગેરેની ઘાટ ઉતારવાનું યંત્ર	વાણીહાટ – વાણિયાની દુકાન
કાંધ – બળદની ઘૂંસરી મુકાય છે તે ખભામો ભાગ	બોખ – કોસની આગળના ભાગમાં પાણી કાઢવા માટેનું ગોળાકર ચામડું
ઠોલવું – તોડી ખાવું	ઉમેળવું – આમળવું, વાળવું
ગોલાપા – દાસપણું	ધાન – અન્ન
ક્ષુધાતુર – ભૂખથી વ્યાકુળ	મૌસૂઝણું – વહેલી સવાર
બોલાશ – બોલવાની ઢબ	શેલું – કિંમતી વસ્ત્ર
શાણું –સમજદાર	ડારવું – ડરાવવું
લાગલગાટ - સતત	કોઢ – ગમાણ, ઢોરને બાંધવાની જગ્યા
પ્રતિભા – વ્યક્તિત્વ	સૂંડલો – ટોપલો
ઉપરણું – ખેસ, ખભે નાખવાનું વસ્ત્ર	વાસીદું – ઢોરનું છાણ, મૂતર વગેરે,પૂંજો
પ્રબળ – બળવાન	આકળ – વિકળ : આકુળ- વ્યાકુળ
ઢાળિયું – છાપરું	મમત – જીદ
પંડ્યનાં – પોતાનાં	મથામણ – પ્રયત્નો કરવા
સિવાય – બંધ થઈ જાય	રાને – વગડે, જંગલમાં
નિગળતે – ટપકતે	ધાને – દોડી જા
બાર વાસે – બારણાં બંધ કરે	ખર્ચી – વપરાશ
ચોપાડ – ઓશરી	નઘરી – નઠોર
ભોડું – માથું	ચર્વણ ચાલતું હોય છે – વિચારો ઘોળાયા કરતાં હોય છે
વણછોડવું – ઉખાડવું	ઠેકડે બેઠેલી – બે પગ ઊભા રાખીને બેઠેલી
ઘંઘોળ – ફંફોળ	નેવ – નેવું
હોરો – ધરપત, શાંતિ	મજિયારી – સહુની સરખી માલિકીની
અડી – હઠ	પ્રણેતા – પ્રેરનાર
છાપકું – ચાપું, હથેળીમાં સમાય એટલું	ગણતર – વ્યવહારનું જ્ઞાન
એકમૂડિયું – એકલદોકલ	બોડારોડા – સાવ બોડા, મૂંડેલા
પાળે પડ્યાં છે – આશરાએ આવીને રહ્યા છે.	સરાયાં – ફળદ્રુપ
શમાવ – ક્ષમા	કુંભી – મકાનની થાંભલી
લોર – મૂર્છા આવવા જેવુ વાગ્યું છે	દોદળો – ખોખરો
ગોજ – પાપ	લઠ્ઠ - લાઠી
નમાયો – મા વિનાનો , અહીં નિરાશ	મારનું ઘરાક – માર ખાવા યોગ્ય
થડિંગ બોકડો (ઊંચું થઈ) થનગનતું	દ્રષ્ટિ – નજર, મીટ
અખબાર – વર્તમાનપત્ર, સમાચારપત્ર	દરકાર – પરવા, કાળજી
ટીકા – નિંદા, વગોવણી	પૃથ્વી – ધરતી, વસુધા, અવનિ
મૃત્યુ – અવસાન, નિધન	કુટીર – ઝૂંપડી, કૂબો
દોગલો – લુચ્ચાઈ ભરેલો	પ્રશંસા – વખાણ, સ્તુતિ